Soms begint een ontwikkeling met een uitgewerkt plan en soms vooral met het gevoel dat een plek veel meer potentie heeft dan je op dat moment kunt zien. Dat laatste gold voor De Tabaksfabriek in het Hamerkwartier.
Zo’n vijftien jaar geleden kochten wij hier een oud bedrijfsgebouw. Het Hamerkwartier was toen nog een rauw industriegebied dat aan het begin stond van een grote verandering. Rond het voormalige Hamerkanaal stonden van oudsher grote industriële complexen waaronder ook de tabaksfabriek.
Voor ons was juist dat industriële karakter interessant. In plaats van het oude gebouw te vervangen besloten we toen om het opnieuw ‘uit te vinden’.
Een gewaagde eerste stap
Het bestaande gebouw op de hoek van het Gedempt Hamerkanaal en de Hamerstraat hebben we grondig aangepakt. De gevel werd opengewerkt en voorzien van grote glazen puien. De oorspronkelijke constructie vormde daarbij de inspiratie en de positie, maatvoering van de balken en constructiedelen kwamen terug in de nieuwe gevelopeningen.
Het resultaat was een vernieuwd gebouw dat nog altijd een onmiskenbaar industriële uitstraling heeft.
En dat was best spannend want het ging om zo’n 1.200 vierkante meter in een gebied dat zich nog moest gaan ontwikkelen en bewijzen. Toch was het gebouw binnen no-time verhuurd. Blijkbaar zagen ook vele ondernemers de aantrekkingskracht van die combinatie: een rauwe industriële omgeving met een eigentijds gebouw om in te werken.
Inmiddels is De Tabaksfabriek een multitenantlocatie met een opvallende mix van gebruikers. Er zitten onder andere een reclamebureau, aannemer, massagestudio en horeca.
Soms ontstaat de leukste verwijzing naar het verleden vanzelf. Zo vestigde horecazaak Nikotinzich in het gebouw met de gedachte achter de naam: net zo verslavend worden als de tabak van vroeger, maar dan als plek waar je graag terugkomt voor het eten.
Vijftien jaar later: de volgende stap
Het bijzondere is dat het verhaal daar niet ophoudt. Midvast kocht later ook het naastgelegen deel van de locatie en werkt nu aan een volgende ontwikkeling.
Het gebouw dat we destijds transformeerden is inmiddels door de gemeente aangemerkt als kenmerkend voor het Hamerkwartier. Het naastgelegen aangekochte gebouw maakt plaats voor nieuwbouw waarbij wel de bestaande schoorsteen behouden blijft.
Naast De Tabaksfabriek komt nu een nieuwe toren van bijna 50 meter hoog. In de plint komt ruimte voor bedrijvigheid, aangevuld met kantoor-, atelier- en garageruimtes. Daarboven worden 71 koopwoningen gerealiseerd, variërend van 60 tot 100 vierkante meter.
Dit is dus een flinke verandering, maar wel eentje waarbij de geschiedenis van de plek zichtbaar blijft.
Oud en nieuw naast elkaar
Juist het samenspel tussen het bestaande gebouw en de nieuwbouw maakt deze ontwikkeling interessant.
De schoorsteen blijft dus als herkenbaar industrieel element behouden. De nieuwe toren komt naast de bestaande bebouwing te staan en op het dak van het oude gebouw is een daktuin voorzien voor de toekomstige bewoners.
Daarmee komen straks verschillende periodes letterlijk naast elkaar te staan: het industriële verleden, de transformatie die Midvast hier vijftien jaar geleden realiseerde en de nieuwe woon- en werkfuncties die nu worden toegevoegd.
We zijn enorm trots op juist die combinatie.
Ontwikkelen is soms ook slim puzzelen
Het Hamerkwartier transformeert van industriegebied naar een gemengd stuk stad. Daarbij wil de gemeente nadrukkelijk ruimte houden voor bedrijvigheid. Naast woningen moeten er dus ook plekken blijven waar wordt gewerkt en geproduceerd.
Dat maakt ontwikkelen hier best uitdagend. De eisen aan het programma en de kwaliteit zijn hoog en niet iedere functie is financieel even eenvoudig te realiseren.
Daarom bekijken we De Tabaksfabriek niet als een losstaand project. De ontwikkeling hangt samen met andere posities van ons in het Hamerkwartier waaronder de Machinefabriek, de locatie waar het Skatecafé zit. Door functies slim over verschillende locaties te verdelen en te combineren, ontstaat een plan dat zowel ruimtelijk als financieel wel kan werken.
Dat is misschien minder zichtbaar dan een nieuwe gevel of woontoren, maar minstens zo bepalend voor het uiteindelijke resultaat.
Verder bouwen op wat er al is
Toen Midvast hier vijftien jaar geleden begon, was het Hamerkwartier nog een heel andere plek. Inmiddels is het gebouw dat we toen transformeerden zelf een herkenbaar onderdeel geworden van het gebied.
En nu mogen we daar opnieuw een hoofdstuk aan toevoegen.
Misschien is dat wel het mooiste aan De Tabaksfabriek: we bouwen hier niet alleen verder aan een project dat vijftien jaar geleden begon maar ook aan een gebied dat in diezelfde periode compleet van karakter is veranderd.
Dat is het verhaal achter de stenen van De Tabaksfabriek.